Vinamilk, Vinacacao đến mua với số lượng ít nhưng giá cao hơn 20% để về chế biến thành bánh kẹo, nước giải khát. Tại Tiền Giang, HTX Chợ Gạo đã thành lập 26 điểm thu mua cấp 3 khắp địa bàn tỉnh để về lên men hạt. Tại tỉnh này cơ sở Lâm Anh cũng đã tự nghiên cứu sản xuất bán thủ công các sản phẩm như bột ca cao, rượu ca cao, sôcô la, bơ ca cao … để tiêu thụ ở các tỉnh. Sở KHCN đã quyết định đầu tư thiết bị chế biến nhỏ cho cơ sở này.

Cần khuyến khích hình thành chuỗi thị trường Cacao.Điều tra của Dự án SA cho thấy hạt Cacao của các tỉnh thời gian qua chủ yếu xuất khẩu dưới dạng hạt thô len men (92%), còn lại 7% được chế biến thành các sản phẩm có Cacao, kể cả bán trái tươi cho khách làm nước sinh tố xay, 1% còn lại ở điểm quá xa, không đem đi bán được, người trồng…để ăn chơi hoặc trộn thực phẩm cho heo, gà.Các khảo sát của Dự án SA cũng như của Cục trồng trọt đều cho rằng chuỗi thị trường Cacao dù phát triển chưa hoàn chỉnh nhưng đã góp phần giải quyết đầu ra, tạo sự an tâm cho người trồng. Các Công ty xuất khẩu đã kịp thời điều chỉnh giá mua theo sự lên xuống của thị trường thế giới, có lợi cho người tiêu dùng. Giá hạt khô đã lên men từ 25.000 đồng đã tăng lên 30.000 – 32.000 đồng trong những tháng cuối năm, lúc cao điểm sẽ lên đến 36.000 đồng/kg. Các điều phối viên dự án cho rằng hiện tại chỉ có một sản phẩm thô là hạt Cacao lên men là được tiêu thụ, do đó giá trị sản phẩm từ Cacao còn thấp, nhà nông chưa hào hứng để hình thành các vùng chuyên canh rộng lớn.Có ý kiến cho rằng các tỉnh nên khuyến khích các doanh nghiệp xây dựng các cơ sở chế biến có công nghệ, thiết bị hiện đại để làm ra sản phẩm Cacao thực phẩm có giá trị cao góp phần cạnh tranh ở thị trường trong nước và tiến tới xuất khẩu. Một số ý kiến “cẩn trọng” cho rằng Cacao có thể trở thành thực phẩm hấp dẫn. Nhưng kết quả này cần nhiều thời gian tuyên truyền, quảng bá về tính chất bổ dưỡng, hấp dẫn. Trước mắt, ai cũng nhất trí là ngoài hạt, thịt trái Cacao là một nguồn thực phẩm rất bổ dưỡng. Các nhà chăn nuôi lấy nó làm thực phẩm chăn nuôi đều có kết quả. Như vậy các nhà khoa học nên giúp nông dân cách chế biến nguồn thực phẩm chăn nuôi này. Như vậy cây Cacao mới sớm lan tỏa nhiều vùng rộng lớn. Nên coi trọng cả hạt lên men và thịt quả Cacao.

HUỲNH HẠNH